Türkiye Medya Akademisi Dergisi https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader <p>Türkiye Medya Akademisi Dergisi (TÜMADER), Şubat ve Eylül aylarının 28. gününde olmak üzere yılda iki kez yayınlanan hakemli, akademik ve elektronik bir dergidir. Dergide, iletişim alanıyla ilgili Türkçe veya İngilizce olarak yazılmış araştırma makalesi, derleme, çeviri, olgu sunumu, kitap eleştirisi ve bildiri olmak üzere bilimsel ve özgün çalışmalara yer verilmektedir.</p> tr-TR info@turkiyemedyaakademisi.com (Doç. Dr. Onur Taydaş (Editör)) admin@turkiyemedyaakademisi.com (Tümader Editoryal Ekibi) Fri, 30 Sep 2022 01:48:47 +0300 OJS 3.3.0.8 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 TÜKETİM KARŞITI REKLAM TASARIMLARI: KÜLTÜR BOZUMU VE YIKICI REKLAM ÖRNEKLERİ https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/67 <p><em>İhtiyaçların giderilmesi yönünde yapılan tüketim, bir kavram olarak çeşitli biçimlerde gerçekleşmektedir. Fiziksel ihtiyaçlar için yapılan tüketim ile psikolojik ihtiyaçlar için yapılan tüketim, bu bağlamda tüketimin temel iki biçimini oluşturmaktadır. Beslenme, giyinme ve barınma fiziksel ihtiyaçlara dahilken, sevgi, tatmin ve onaylanma duygusu, psikolojik ihtiyaçlara dahildir. Tüketici, birçok ürün ve sınırsız arzu öğeleriyle çevrelenerek tüketime sevk edilmektedir. Tüketicinin tüketime sevkinde reklam, önemli bir rol üstlenmektedir. Reklamlar, Tüketim sisteminin, tüketim mesajlarını kitlelere iletmekle görevli en etkili araçlarından birini oluşturmaktadır. Tüketimi özendirip, tüketim eylemini sürekli kılan reklamlar, kapitalist ideolojinin devamlılığını pekiştirmektedir. Reklamlar ürün ve marka hakkında açık ve doğru bilgiler yerine satın almayı sağlayacak mesajlar iletmektedir. Bu yanıltma, “kültür bozumu (culture jamming) ve yıkıcı reklam (subvertising)” olarak kabul edilen bir hareketin doğuşunu sağlamıştır. Hareket, kapitalizm ve reklamların yıkıcılığını, marka ve ürünlerin gerçek etkilerini afiş tasarımlarıyla kitlelere iletmektedir. Tüketicinin bilinçlenmesini amaçlayan bu hareket, tüketime karşı bir direnç eylemidir. Kültür bozumu eylemleri, markaların orijinal afişlerinin yeniden tasarlanarak tekrar dolaşıma sokulmasıyla gerçekleşmektedir. Bu çalışma, reklam tasarımlarını bağlamından uzaklaştırmadan, farklı bir mesaj iletecek şekilde tasarlayan “kültür bozumu ve yıkıcı reklam” örneklerini göstergebilimsel çerçeveden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Tarihi perspektiften ele alınan kavram ve tanımlar, tüketim kültürü ve ideolojisi çerçevesinde birleştirilmektedir. Çalışmanın örneklemini, kültür bozumu hareketinin misyon ve amacını barındıran adbuster.org sitesinde yer alan tasarımlar oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında çözümlenen görseller konu, kapsam ve içeriksel olarak ele alınmıştır.</em></p> Gökhan Demirel Telif Hakkı (c) 2022 Türkiye Medya Akademisi Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/67 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 İLETİŞİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN TOPLUMSAL CİNSİYET ALGISI:YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/70 <p><em>Bu çalışmada Yozgat Bozok Üniversitesi İletişim Fakültesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin görüşleri ve algıları irdelenmektedir. Makale, çevrimiçi uygulanan anket verilerinin analizine dayanmaktadır. Anket, iletişim fakültesinin Radyo Televizyon-Sinema, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık ve Gazetecilik olmak üzere üç farklı bölümündeki tüm öğrencilere e-posta, kısa mesaj ve whatsapp öğrenci grupları aracılığıyla ulaştırılmıştır. Aktif öğrenci sayısı 500’e yakın olan iletişim fakültesinde anketi üç bölümden dengeli olmak üzere 106 öğrenci cevaplamıştır. Türkçe literatürde üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin düşüncelerinin belirlenmesi ile ilgili oldukça geniş bir literatür bulunmaktadır. Bu çalışma, bu sonuçları Yozgat Bozok Üniversitesi örneğinde sınama amacı taşımaktadır. Buna karşın iletişim fakültesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarını ortaya koyan araştırmaların sayısı oldukça sınırlıdır. Oysa geleceğin medya profesyonelleri olacak ve medya metinlerini oluşturacak, dolayısıyla toplumun görüşlerini etkileyecek iletişim fakültesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarını öğrenmek önemlidir ve bu çalışmanın literatüre bu anlamda bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.</em></p> Atike Sevtap Demir Telif Hakkı (c) 2022 Türkiye Medya Akademisi Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/70 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 KIRGIZİSTAN VE TÜRKİYE ALTERNATİF MEDYASINDA YURTTAŞ GAZETECİLİĞİ KARŞILAŞTIRMASI: AZATTYK VE BİANET ÖRNEĞİ https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/68 <p><em>Liberal ekonomik yaklaşımlarının ağırlık kazanması, ticarileşme ve tekelleşmenin her alanda yayılmasıyla birlikte egemen gücü elinde bulunduran elit sınıf, zihinsel gücü de ele almak istemiştir. Bu açıdan ana akım kitle iletişim araçları önemli rol oynamıştır. Gazetecilik anlayışı yurttaş adına, dördüncü güç olarak iktidarı denetlemek, kontrol etmek, eleştirmek, okuyucuyu bilgilendirmek, sosyal hayatı etkilemek gibi görevleri bulunmaktadır. Ancak medya, magazinsel ve eğlenceye yönelik haber üreterek insanları iktidardan, gazeteden, yurttaş pozisyonundan uzaklaştırdığı görülmüş ve bu problem yurttaşın toplumsal hayata siyasal katılımın düşmesiyle kendini göstermiştir. Ana akım medyanın habercilik formatındaki eksikliklere tepki olarak 1990'larda ABD’de yurttaş gazeteciliği sıklıkla gündeme gelmeye başlamıştır. Bu bilgilerden hareketle çalışmada öncelikle yurttaş gazeteciliği konusu üzerinde literatür taraması yapılmış, kavram açıklanarak tarihinden bahsedilmiştir. Bunun yanı sıra bu kavramın felsefi temellerine ve önemli niteliklerine yer verilmiştir. Araştırma kısmında Kırgızistan'da bağımsız/alternatif medya olarak bilinen Azattyk.org ve Türkiye’deki alternatif medya sayılan Bianet.org siteleri örneklem olarak seçilmiştir. Yöntem olarak içerik analizi kullanılarak iki ülkenin mecraları yurttaş gazeteciliği anlayışı, sitede yayınlanan haberlerin yurttaş gazeteciliği ilkelerine cevap verip vermediği tespit edilmeye çalışılmıştır. Analiz sonuçlarına bakıldığında, iki sitenin de yurttaş gazeteciliği anlayışına yakın haberler ürettiği ancak geliştirmesi gereken bazı noktaları olduğu görülmüştür.</em></p> Emre Osman Olkun- Altynai Nurlanova Telif Hakkı (c) 2022 Türkiye Medya Akademisi Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/68 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 COVID-19 PANDEMİSİ SÜRECİNDE GÖZETİM ARAÇLARININ KULLANIMI: TÜRKİYE VE ÇİN KARŞILAŞTIRMASI https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/54 <p><em>Küresel bir salgın olarak tüm dünyayı alarma geçiren Covid-19 pandemisi, toplumsal hayatı değiştirip, dönüştüren önemli bir süreci meydana getirmiştir. Bu süreçte enformasyon teknolojileri, salgınla mücadelede önemli bir yer tutmaktadır. Salgında, insanların konum bilgilerinin elde edilmesini sağlayan akıllı telefon uygulamaları, drone’ların kullanımı, yapay zekaya uyumlu robotlar, büyük veri aracılığıyla elde edilen kişisel bilgiler yoğun bir teknolojik gözetim sürecini ortaya çıkarmaktadır. Salgının önlenebilmesi maksadıyla kullanılan gözetim araçlarının meşruiyeti ise bireysel özgürlük ve mahremiyet kavramları bağlamında endişelerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye ve Çin yönetimlerinin salgını kontrol altına alabilmek için kullandığı farklı gözetim araçlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Böylelikle gözetim üzerinden sağlanan toplumsal kontrol kavramı da önem kazanmaktadır. İnsanlar, toplumsal güvenliğin sağlanabilmesi için toplumsal gözetimin gönüllü üyeleri olmakta ve böylelikle mahremiyet ve bireysel özgürlük olumsuz yönde etkilenebilmektedir. Bu hususta Covid-19 pandemisi ile mücadelede kullanılan gözetim araçlarının sağlamış olduğu olumlu etkilerle beraber gözetlemenin getirmiş olduğu sorunsallar da gerekli literatür taraması yapılarak değerlendirilmektedir.</em></p> Elanur Yılmaz Telif Hakkı (c) 2022 Türkiye Medya Akademisi Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/54 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 NEW MEDIA LITERACY AND MISINFORMATION: SAMPLE OF THE UKRAINE-RUSSIA CRISIS https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/71 <p><em>Bir anda patlak veren ve dünya gündemini etkisi altına alan Ukrayna-Rusya krizi, 24 Şubat’ta Rus askeri birliklerinin Ukrayna’yı işgali ile başlamıştır. Bu durum yeni medya olanakları vasıtası ile hızla yayılmış, hakkında pek çok doğru veya yanlış haber yapılmıştır. Tüm dünyada bu durumun bir yandan savaş olarak tanımlanıp tanımlanmayacağı tartışılırken her gün binlerce mesaj ve haber yeni medya aracılığı ile yayılmaya başlamıştır. Özellikle sosyal medya platformları üzerinde paylaşılan bilgilerin pek çoğunun doğruluğu tartışmalı durumdadır. Yeni medya olanakları vasıtasıyla paylaşılan bu kritik bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek üzere bilgi-doğrulama/teyit platformları çalışmalarına ilk günden itibaren başlamıştır. Başkaca örneklerinde olduğu üzere Ukrayna-Rusya krizine yönelik de pek çok yanlış, doğrulanmaya muhtaç bilgilinin paylaşıldığı görülmektedir. teyit.org, dogrulukpayi.com olmak üzere iki bilgi-doğruma platformunda da bu bilgilerin teyit edildiği görülmektedir. Böylece yeni medya platformlarında paylaşıma/dolaşıma sokulan dikkat çekici bilgilerin sorgulanması, araştırılması ve doğrulanması süreçlerinin gerçekleştirilmesi mümkün olabilmektedir. Mezenformasyon olarak tanımlanan süreçlerle mücadele etmek doğru bilginin yayılımını gerçekleştirmek bakımından önemli hale gelmiştir. Bu bağlamda bu çalışma, mezenformasyon faaliyetleri ile yeni medya okuryazarlığı konusuna odaklanmaktadır. Ayrıca, yanlış/yalan haberin yayılımı ile mücadelede etkili bir karşı savaş veren bilgi-doğrulama platformları üzerine yapılan araştırma sonucu elde edilen bulgulara yer verilmektedir. Bu kapsamda en aktif iki bilgi-doğrulama organizasyonu; teyit.org ve dogrulukpayi.com web sitelerinde yer alan ve 24 Şubat- 24 Mart 2022 tarihleri arasında doğruluğu teyit edilen paylaşımlar kıyaslamalı olarak incelenmiş ve bulgular paylaşılmıştır.</em></p> Mehmet Karanfiloğlu Telif Hakkı (c) 2022 Türkiye Medya Akademisi Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/71 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 GÖZETİM TEKNOLOJİLERİ BAĞLAMINDA “ARKA SOKAKLAR” DİZİ İNCELEMESİ https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/56 <p><em>Bu çalışmada, KGYS-MOBESE sistemlerinin kent güvenliği açısından denetimi ve bunun “Arka Sokaklar” dizisinde nasıl ele alındığı incelenmiştir. Konu her ne kadar Aktüel Adalet kavramından yararlanılarak ele alınsa da çalışmanın içerisinde dizi incelemesinin yer alması göstergebilimsel bir incelemeyi de gerektirmiştir. Bu bağlamda KGYS sistemi açıklanmış. Bunun yanı sıra Aktüel Adalet kavramından yararlanılmıştır. “Arka Sokaklar” dizisi genel olarak analiz edilmiş ve Gözetim Teknolojileri’nden yararlanılan örnek sahneler ele alınmıştır. “Arka Sokaklar” dizisindeki gözetim sisteminin genel bir analizinin yanı sıra diziden örnek sahneler seçilmiştir. Seçilen üç sahne göstergebilim açısından da değerlendirilmiştir. “Aktüel Adalet” kavramına da bu çerçevede başvurulmuştur. Yapılan dizi analizlerinde “Aktüel Adalet”te yer alan Lyon (1997’nin bu kapsamda bilgisayar veri eşleştirmelerinin etkili olduğuna ve gözetim teknolojilerinin veri eşleştirme noktasında etkili bir araç olduğuna dikkat çekildi. Yazar notları olarak “Arka Sokaklar”ın sadece bir dizi olduğuna vurgu ise yardımcı yönetmenle yapılan söyleşi ile kaleme alınmıştır. Bu noktada KGYS-MOBESE gibi sistemlerin etkisinde bir çekim oluşturmak amacıyla dizide benzer teknolojilerin kullanıldığına dikkat çekilmiştir. Tüm bunların yanı sıra dizideki diğer gözetim teknolojileri de ele alınmıştır.</em></p> Batın Berr Güney Telif Hakkı (c) 2022 Türkiye Medya Akademisi Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/56 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 İKTİDAR SÖYLEMİNİN GÖZETİM İLİŞKİLERİ BAĞLAMINDA SİNEMADA YENİDEN ÜRETİMİ: TURNUVA FİLMİ ÖRNEĞİ https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/59 <p><em>Teknolojik gelişmelerin toplum yaşamını giderek daha fazla kuşattığı günümüzde gözetim olgusu, gündelik hayatın vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir. Göz önünde olan ya da olmayan her şeyin gözetlenebildiği bir dönemde, gözetim ve iktidar ilişkileri de farklı bir boyuta evrilmiştir. Sanattan sağlığa, spordan ekonomiye kadar toplumsal hayatın her alanında temsil bulan gözetim, özellikle sinema yapıtlarında oldukça fazla işlenen konular arasında yer almıştır. Gözetim ve iktidar ilişkilerinin sinemadaki temsillerini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma için Turnuva filmi örnek yapıt olarak seçilmiştir. Seçilen filmin çalışmanın amacı doğrultusunda belirgin temsiller barındırdığı düşünülmektedir. Bu doğrultuda örneklem olarak seçilen film, sosyal bilimlerin nitel araştırma yöntemlerinden biri olan söylem analizi yöntemi ile incelenecektir. Söz konusu yöntemin de akademik olarak ortaya konulacağı çalışmada panoptikon, süperpanoptikon ve sinoptikon kavramları da irdelenecektir. Sinemada gözetim ve iktidar ilişkileri bağlamında, iktidar söyleminin nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymayı amaçlayan çalışmanın literatüre katkı sunacağı düşünülmektedir.</em></p> Burhan Konak Telif Hakkı (c) 2022 Türkiye Medya Akademisi Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/59 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 “YARGI” DİZİSİ ÜZERİNDEN, KÜLTÜREL GÖSTERGELER VE EKME KURAMININ İŞLEVSELLİĞİ VE ADALET VE HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ KAVRAMLARININ İNCELENMESİ https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/63 <p><em>Televizyon toplumların değerlerinin ve yargılarının oluşmasında toplumsal yapıyı etkileyen önemli bir unsur olarak güncelliğini günümüzde de korumaya devam eden, etkin bir kitle iletişim aracıdır. Kitle iletişim araçlarının toplum üzerindeki etkileri ise, olumlu etkileri toplumu pozitif yönde etkilerken, olumsuz etkileri de negatif yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmada toplum ve toplumsal yapı üzerinde oldukça önemli etkileri olduğunu düşündüğümüz, televizyonu ve televizyon dizisi olarak da “Yargı” dizisini inceleyeceğiz. Ülkemizde televizyon, dijital TV ve internet kanallarının yaygınlığına rağmen, insanların boş zamanlarını değerlendirmede kitle iletişim aracı olarak, toplum üzerindeki etkinliğini devam ettirmektedir. Televizyon dizisi olarak yayınlanmakta olan “Yargı” dizisinin kurgusal hikâyesi ve hikâyedeki karakterlerin meslekleri nedeniyle gündeme gelen Adalet ve Hukukun Üstünlüğü kavramlarını ele alacağız. Adalet ve Hukukun Üstünlüğü kavramları üzerinden, bu kavramların içerisinde barındırdıkları anlamlar ve değerlerdeki etkilerin toplumsal değerler üzerindeki etkilerini işlevsellik açısından toplum üzerindeki etkilerini, aynı zamanda kuramsal açıdan da Annenberg Okulu temsilcilerinden George Gerbner’in Kültürel Göstergeler ve Ekme Kuramı üzerinden bazı değerlerin toplumda nasıl yeniden yer edinerek, güçlenebileceğini inceleyeceğiz.</em></p> Şebnem İşür Telif Hakkı (c) 2022 Türkiye Medya Akademisi Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.turkiyemedyaakademisi.com/index.php/tumader/article/view/63 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300