Türkiye Medya Akademisi Dergisi

Kapitalizm ve Tüketim Kültürü Bağlamında “99 Francs” Filminin Analizi

2026-01-15T21:55:27+03:00

Tüketim olgusu, günümüz kapitalist toplumlarında bireylerin temel gereksinimlerini karşılamaya yönelik bir pratik olmanın ötesine geçerek, sistemin yeniden üretimini sağlayan ideolojik bir yapı hâline gelmiştir. Kapitalist üretim ilişkileri içerisinde bireyler, gerçek ihtiyaçlardan ziyade reklam, medya ve popüler kültür aracılığıyla inşa edilen yapay gereksinimler doğrultusunda tüketime yönlendirilmektedir. Bu süreçte tüketim, yalnızca ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda kimlik inşasının ve toplumsal aidiyetin belirleyici unsurlarından biri olarak işlev görmektedir. Küreselleşme ve kitle iletişim araçlarının yaygın etkisiyle tüketim kültürü küresel bir boyut kazanmış, birey üzerindeki ideolojik baskı daha görünür hâle gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, “99 Francs” filmini kapitalizm ve tüketim kültürü bağlamında inceleyerek, filmde bu kavramların nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden söylem analizi ve göstergebilimsel çözümleme kullanılmıştır. Kapitalizm ve tüketim kültürü bağlamında söylem ve göstergebilimsel analize uygun nitelikler taşıyan bu film, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Film, büyük bir reklam ajansında metin yazarı olarak çalışan Octave karakterinin yaşadığı bireysel ve mesleki çatışmalar üzerinden reklam endüstrisini, tüketim ideolojisini ve kapitalist sistemin birey üzerindeki yıkıcı etkilerini eleştirel bir bakış açısıyla sunmaktadır. Çalışma sonucunda filmin, kapitalist tüketim kültürüne yönelik güçlü eleştiriler sunduğu tespit edilmiştir.

Müşteri Perspektifinden Kurumsal İtibar Algısı ve Elektronik Ağızdan Ağıza Pazarlama İlişkisi Üzerine Bir Derleme Çalışması

2025-12-22T23:37:28+03:00

Kurumsal itibar anlayışı tüketicilerin bir kuruluş hakkında güven, kalite ve prestij ile ilgili düşüncelerini şekillendirerek elektronik ağızdan ağıza pazarlama davranışlarının oluşumunda önemlidir. Olumlu bir kurumsal itibarın algılanması, tüketicilerin çevrimiçi platformlarda deneyimlerini paylaşma ve kurumu tavsiye etme oranını yükseltirken, olumsuz algılar ise negatif elektronik ağızdan ağıza pazarlama içeriklerinin yayılmasına sebep olabilmektedir. Bu bağlamda, kurumsal itibar elektronik ağızdan ağıza pazarlamanın yönünü ve etkisini belirleyen önemli bir stratejik unsur olarak değerlendirilmektedir. Rekabetin yüksek olduğu modern pazarda güçlü bir kurumsal itibar, işletmelere önemli bir fayda sağlamaktadır. Güçlü bir kurumsal imajın yaratılmasında, olumlu tüketici görüşleri önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, tüketicilerin bir marka veya ürün hakkında düşüncelerini ve hislerini dile getiren ağızdan ağıza pazarlama içerikleri, şirketler için değerli bir bilgi kaynağı teşkil etmektedir. Elektronik ağızdan ağıza pazarlama, işletmeler tarafından doğru bir şekilde uygulandığında, marka bilinirliğini artırarak, tüketicilerle marka arasındaki bağı güçlendirir ve kurumsal itibarın yükselmesine katkıda bulunur. Bu araştırmanın amacı, elektronik ağızdan ağıza pazarlama ile müşteri bakış açısına göre kurumsal itibar algısı arasındaki ilişkiyi değerlendirmektedir. Bu çalışmada, kurumsal itibarın algılanması ve elektronik ağızdan ağıza pazarlama kavramlarının kapsamlı tanımlamaları yapılmakta; tarihsel gelişim süreçleri, ana bileşenleri, çeşitleri, avantajları ve dezavantajları, çevrimiçi kullanım alanları, kullandıkları araçlar ve bu araçların etkileri hakkında detaylı bilgiler sunulmaktadır. Müşteri bakış açısına göre kurumsal itibar algısı ve elektronik ağızdan ağıza pazarlama ile ilgili teorik bilgilerin sunulduğu bu çalışma, gelecekteki araştırmalara da fayda sağlayabilecektir.

Artırılmış Gerçeklik ve Marka Hikâye Anlatımı: Etkileşimli Deneyimler

2026-01-16T16:09:17+03:00

Günümüzde hızla dijitalleşen iletişim ortamında hikaye anlatımı, izleyiciyi pasif bir tüketiciyken sürecin aktif bir parçası olan katılımcı bir konuma taşımıştır. Bu dönüşümde artırılmış gerçeklik, sunduğu etkileşimli olanaklar sayesinde marka iletişiminde önemli bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, AG tabanlı etkileşimli anlatıların markalar için nasıl yeni nesil bir deneyim tasarımına dönüştüğünü ortaya koymaktır. Nitel araştırma yönteminin uygulandığı çalışmada, betimsel tarama modeli kullanılmış ve doküman incelemesi tekniği ile veriler toplanmıştır. Araştırma kapsamında Burger King, Pokemon Go, Gucci ve L’Oreal gibi küresel markaların uygulamaları amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilerek analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, AG’nin sanal ve fiziksel dünyayı bütünleştirerek tüketicilere sürükleyici, kişiselleştirilmiş ve duygusal bağ kurmayı kolaylaştıran deneyimler sunduğunu göstermektedir. Oyunlaştırma ve sanal deneme gibi yöntemlerin, akış deneyimi yaratarak marka sadakatini, hatırlanabilirliği ve satın alma niyetini artırdığı tespit edilmiştir. AG uygulamaları dijital hikaye anlatıcılığının sınırlarını genişletirken, bu teknolojinin sadece bir reklam aracı olarak değil, aynı zamanda uzun vadeli bir müşteri ilişkileri yönetimi stratejisi olarak ele alınması büyük önem taşımaktadır. Çalışma ayrıca, AG yorgunluğu, gizlilik endişeleri ve teknik sınırlılıklar gibi risklere de dikkat çekerek, markaların bu teknolojiyi dengeli ve tüketici odaklı kullanması gerektiğini vurgulamaktadır.

Popüler Kültürün Haberciliğe Yansıması: Influencer Gazeteciliği ve YouTube

2025-10-24T14:58:52+03:00

Popüler kültür ve sosyal medya her geçen gün yeni gelişmeleri karşımıza çıkartmıştır. Son dönemde özellikle pazarlama alanının inceleme konusu olan influencer’lar gazetecilik alanında görülmeye başlamıştır ve influencer gazeteci gibi yeni bir kavram doğmuştur. Bu çalışmanın kapsamını ise Youtube üzerinden gazetecilik yapan, içeriklerinde haber/yoruma yer veren ve influencer gazeteci olarak nitelendirilebilecek gazeteciler oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, Youtube üzerinden gazetecilik yapan ve Influencer gazeteci olarak nitelendirilebilecek dörtgazetecinin yayın akışı üzerinden Türkiye’de influencer gazeteciliğinin habercilik pratiklerini nasıl dönüştürdüğünü incelemektir. Marketing Türkiye ile Medya Takip Merkezi’nin hazırladığı YouTube Rating Report’un ağustos ayı sonuçlarına göre en çok izlenen dört gazetecinin örneklem seçildiği çalışmada Özlem Gürses, Nevşin Mengü, Cüneyt Özdemir ve Abdurrahaman Uzun’un 1-15 Eylül 2025 tarihleri arasında yaptıkları yayınlar içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Yapılan incelemede en uzun ve en fazla yayını Gürses’in yaptığı, en fazla haberi Mengü’nün paylaştığı tespit edilmiştir. Uzun dışındaki gazetecilerin tamamının fotoğraf/video desteği sağladığı, konuk ve muhabirlere yer verdiği belirlenmiştir. Hemen her gün yayın yapıldığı tespit edilirken gazeteciler bir bilgiyi bir başka kaynakla desteklemiştir. Bu anlamda gazetecilerin hem gazetecilik pratiklerini yerine getirdikleri hem de dijital dünyaya ayak uydurdukları söylenebilmektedir.

Yeni Bir Kamusal Alan Olarak Sosyal Medya: Gençlerin Siyasal Katılım Deneyimleri

2026-01-04T18:24:27+03:00

Bu çalışma, 18–24 yaş arası üniversite öğrencilerinin sosyal medyada gerçekleştirdikleri siyasal etkileşimleri inceleyerek dijital platformların Habermas’ın ortaya koyduğu kamusal alan kavramı bağlamında nasıl işlediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA yazılımı aracılığıyla tematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular, gençlerin sosyal medyada siyasal içeriklere erişiminin yüksek olmasına rağmen, siyasal aktörlere yönelik güvensizlik, kutuplaşma, linç kültürü, hukuki risk algısı, çevresel baskı ve algoritmik görünürlük gibi unsurlar nedeniyle görüşlerini açıkça ifade etmekte zorlandığını göstermektedir. Bu durum, Habermas’ın kamusal alanın rasyonel tartışma ve özgür ifade koşullarına ilişkin ideal modelinin dijital ortamda tam olarak karşılık bulmadığını ortaya koymaktadır. Sosyal medyadaki bilgi kirliliğini aşmak amacıyla çoklu kaynak doğrulama, teyit siteleri ve resmi hesaplara başvurma gibi stratejiler geliştiren gençler için mizahi, kısa ve bilgilendirici içerikler, siyasal farkındalıklarını ve katılım motivasyonlarını artırıcı bir rol oynamaktadır. Genel olarak çalışma, sosyal medyanın gençler için hem katılım olanakları sunan hem de otosansürü güçlendiren çelişkili bir dijital kamusal alan niteliği taşıdığını göstermektedir.

Roosevelt-İnönü Diplomatik İlişkileri: Kişisel Yazışmalar Üzerinden Bir Analiz (1939-1945)

2025-12-16T14:45:04+03:00

İkinci Dünya Savaşı’nın yarattığı küresel kaos ortamında, dönemin ABD Başkanı Franklin Delano Roosevelt ve Cumhurbaşkanı İsmet İnönü arasındaki ilişki resmî-politik yaklaşımlarında ötesinde oldukça samimi bir görüntü çizmektedir. Bu bağlamda çalışma, 1939-1945 yıllarıarasında iki liderin geliştirdiği kişisel hukuku ve mektuplaşmaları mercek altına almaktadır. Savaşın en kritik ve buhranlı evrelerinde gerçekleşen pul değişimi, karşılıklı fotoğrafpaylaşımları, özel gün tebrikleri ve gayri resmi mektuplar; dönemin katı bürokratikkalıplarının ötesinde işleyen insani ve samimi bir iletişim ağının varlığını belgelemektedir. Amerikan Ulusal Arşivleri (NARA) fonlarından elde edilen ve bir bölümü yakın dönemdearaştırmacıların erişimine açılan birincil kaynaklar, Roosevelt’in kişisel diplomasiyi bilinçli vesistematik bir stratejik araç olarak kullandığını ortaya koymaktadır. Bu yaklaşımın, Türkiye’yiMihver tehdidinden uzak tutarak Müttefikler bloğuna dâhil etmeyi hedefleyen daha geniş birstratejinin operasyonel bir bileşeni olduğu anlaşılmaktadır. Buna mukabil Cumhurbaşkanıİnönü’nün, söz konusu samimi diyaloğu Türkiye’nin hassas “denge politikasını” muhafazaetmeye yönelik bir araç olarak benimsediği görülmektedir. Bu çerçevede İnönü’nün, ülkeningüvenlik kaygılarını doğrudan Washington’a aktarmayı ve Batı dünyasıyla ilişkileri tahkimetmeyi hedeflediği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda çalışma, liderler arasındaki kişisel ilişkilerindış politika üzerindeki etkisini ele almaktadır. Bunun ne ölçüde belirleyici olduğu isetartışmaya açıktır. Özellikle 1943 Kahire Konferansı sürecindeki yazışmaların, liderler arasındatesis edilen güven zeminini nasıl pekiştirdiği ve Türk-Amerikan ilişkilerinin kurumsallaşaraksavaş sonrası dönemde stratejik ortaklığa evrilmesindeki hayati etkisi somut verilerle ortayakonulmaktadır.

Medya Okuryazarlığı: BBC Panorama Krizi Bağlamında Reddit Kullanıcı Söylemlerinin Analizi

2025-12-18T01:15:04+03:00

Bu çalışma, BBC’nin Panorama programında Donald Trump’ın 6 Ocak 2021 tarihlikonuşmasının 28 Ekim 2024’te montajlanarak yayımlanmasının ardından Kasım 2025’te kamusal bir krize dönüşen sürece ilişkin Reddit kullanıcı yorumlarını medya okuryazarlığıperspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, dijital kamusal alanda üretilensöylemlerin medya güvenilirliği, editoryal etik, politik kutuplaşma ve bilişsel önyargılarbağlamında nasıl şekillendiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırmada nitel ve nicelaraştırma teknikleri birlikte kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen ve BBC’ninmontajlı yayın pratiğine doğrudan atıf içeren 304 Reddit yorumu analiz kapsamına alınmıştır. Nitel içerik analizi yoluyla kullanıcı söylemleri kodlanmış; medya güvenilirliği ve etik, politikkutuplaşma, hukuki sorumluluk ve sosyo ve kültürel tepkiler gibi tematik kategorileroluşturulmuştur. Nicel analiz kapsamında ise frekans dağılımları, duygu analizi, bilişselönyargı türleri ve medya okuryazarlığı düzeyleri Python programlama dili kullanılarakhesaplanmış ve görselleştirilmiştir. Araştırma bulguları, kullanıcı söylemlerinin büyük ölçüdeolumsuz duygular, doğrulama önyargısı ve ideolojik konumlanmalar tarafından şekillendiğinigöstermektedir. Medya okuryazarlığı düzeyi düşük kullanıcıların genelleyici, bağlamdan kopukve duygusal yüklü yorumlar üretmeye daha yatkın olduğu; buna karşılık yüksek medyaokuryazarlığı yetkinliğine sahip az sayıdaki kullanıcının editoryal müdahaleleri etik vekurumsal sorumluluk çerçevesinde değerlendirebildiği tespit edilmiştir. Ayrıca medyaokuryazarlığı ile politik kutuplaşma arasında güçlü ve ters yönlü bir ilişki olduğubelirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, medya okuryazarlığının yalnızca bireysel bir beceri değil, kriz anlarında dijital kamusal tartışmaların niteliğini belirleyen yapısal ve dönüştürücü birkamusal yeterlilik olduğunu ortaya koymaktadır.

Yapay Zekânın Sinematografik Anlatıdaki Kültürel ve İletişimsel Yansımaları: Her (Aşk) Filmi Örneği

2025-12-29T19:24:17+03:00

Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin sinematografik anlatıdaki kültürel ve iletişimsel yansımalarını irdelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzün hızla dijitalleşen toplumsal yapısı içinde yapay zekâ, yalnızca teknik bir yenilik değil, aynı zamanda bireylerin duygusal dünyalarını, toplumsal normları ve kültürel değerleri dönüştüren güçlü bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda çalışma, sinema sanatının yalnızca estetik bir ifade biçimi olmadığı, aynı zamanda toplumsal değişimlerin, kültürel dönüşümlerin ve geleceğe ilişkin öngörülerin görünür kılındığı bir alan olduğu varsayımına dayanmaktadır. Araştırmada betimsel analiz yöntemi benimsenmiş ve Spike Jonze’un 2013 yılında gösterime giren Her (Aşk) filmi, yapay zekâ temsillerinin kültürel bağlamda nasıl yeniden üretildiğini ortaya koyan örnek bir vaka olarak ele alınmıştır.

Film, insan-makine etkileşimlerinin duygusal boyutunu ön plana çıkararak aşk, yalnızlık, aidiyet ve kimlik gibi temel insani kavramların teknoloji aracılığıyla yeniden nasıl yorumlanabileceğini tartışmaya açmaktadır. Theodore karakteri ile yapay zekâ işletim sistemi Samantha arasında kurulan bağ, bireysel deneyimlerin yalnızca biyolojik veya toplumsal değil, aynı zamanda dijital ve yapay zekâ destekli bir zeminde de yeniden şekillenebileceğini göstermektedir.

Araştırmanın bulguları, yapay zekânın sanatsal üretim süreçlerinde estetik algıyı dönüştürdüğünü ve kültürel değerlerin evrilmesine aracılık ettiğini ortaya koymaktadır. Filmde kullanılan sinematografik unsurlar, renk paletinden mekân tasarımına, ses ve müzikten dijital efektlere kadar, yapay zekâ temasıyla uyumlu bir atmosfer yaratmakta ve estetik deneyimi derinleştirmektedir. Sonuç olarak çalışma, Her (Aşk) filmi üzerinden yapay zekânın kültürel ve iletişimsel yansımalarını tartışmaya açarak, gelecekte toplumsal yaşamın daha dijital, daha etkileşimli ve daha esnek bir yapıya evrileceğine dair ipuçları sunmaktadır.

Yalan Haberlerin Haber Değeri, Yapısal Özellikleri ve Dolaşım Biçimleri: Teyitli Örnekler Üzerinden Bir Analiz

2025-12-26T13:32:34+03:00

Haber üretim ve tüketiminde yeni medya ortamlarının öne çıkmasıyla birlikte yalan veyanıltıcı içerikler, bilgi kirliliğine yol açmasının yanı sıra kamusal tartışmaları, toplumsalalgıları ve siyasal süreçleri etkileyen önemli bir sorun haline gelişmiştir. Bu tür içerikler çoğuzaman doğrulukları sorgulanmaksızın tüketilmekte, haber biçimine benzer sunumlarına bağlıolarak geniş kitleler tarafından “gerçek” olarak algılanabilmektedir. Bu çalışma, yalan habersorununu içerik doğruluğu tartışmasının ötesine taşıyarak, medyada dolaşıma sokulan yanlış-yanıltıcı içeriklerin hangi habercilik kodları aracılığıyla “haber gibi” sunulduğunu açığaçıkarmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Türkiye’de dezenformasyonla mücadele edenplatformlardan teyit.org tarafından 01.09.2024-01.10.2025 tarihleri arasında yanlış ya da yanıltıcı olarak işaretlenmiş 583 içerik ele alınmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemi esas alınarakörnekleme dahil edilen içerikler, haber değerleri, 5N-1K uygulaması, kurgu formatı, nesnellik, görsel kullanım ve dolaşım kanalları gibi kategoriler üzerinden içerik analizi yöntemiyleincelenmiştir. Araştırma bulguları, yalan haberlerin gazetecilikte önemli ve kamusal etkipotansiyeli yüksek güvenlik ve siyaset gibi toplumsal hassasiyet içeren konulara odaklandığını, haber değerlerinden özellikle olumsuzluk, güncellik, etki ve sürpriz unsurları yoğun biçimdekullandığını göstermektedir. Bu tür içeriklerin gazetecilik değerlerini, yapılarını ve sunumstillerini stratejik olarak taklit ederken epistemik temellerini baltalayan bir uygulama olarakanlaşılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İçsel Canavar: Frankenstein (2025)’te Yaratma, Baba Figürü ve Suçluluk Üzerine Freudcu Bir Okuma

2026-01-15T22:54:25+03:00

Bu çalışma, Guillermo del Toro’nun yönetmenliğini yaptığı Frankenstein (2025) uyarlamasını Sigmund Freud’un psikanalitik kuramı çerçevesinde inceleyerek anlatının yalnızca gotik korku ve bilimsel ilerleme eleştirisiyle sınırlı kalmadığını; aynı zamanda modern öznenin içsel bölünmesini, bastırma süreçlerini ve suçluluk temelli çatışmalarını görünür kılan bir psikanalitik trajedi olarak da yapılandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, Victor Frankenstein ile isimsiz Yaratık arasındaki ilişkinin iki bağımsız karakterin karşıtlığından ziyade, tek bir ruhsal bütünün parçalanan ve çatışan yönleri olarak okunabileceği varsayımı üzerine dayanmaktadır. Bu doğrultuda Freud’un yapısal kişilik modeli, dürtü kuramı ve “uygarlığın huzursuzluğu” yaklaşımı, anlatının temelini oluşturmakta kullanılmıştır. Nitel araştırma desenlerinden Hermenötik yaklaşım ile tasarlanmış olan çalışmada, filmin anlatı yapısı ve sinemasal dil aracılığıyla üretmiş olduğu anlam katmanları yorumlanmıştır. Bulgular, Victor’un “yaratma” eyleminin haz ilkesinin tiranlığı altında gerçekleşen narsistik bir arzu ile Oidipal bir suç olarak temsil edildiğini; Yaratık’ın ise bastırılmış olanın geri dönüşü ve tekinsizlik bağlamında Victor’un reddettiği ilkel ve saldırgan dürtülerin somutlaşması olarak işlediğini göstermektedir. Yaratık’ın tanınma ve kabul arzusunun sistematik dışlanma nedeniyle yıkıcı bir öfkeye dönüşmesi, Eros’un engellenip Thanatos’un baskınlaşmasıyla açıklanmış; iki figürün karşılıklı takibi ve öz yıkımı, suçluluğun içselleştirilmiş saldırganlık olarak benliği tükettiği bir kapanışa bağlanmıştır. Sonuç olarak çalışma, Frankenstein’ı yaratma, sorumluluk, bastırma ve suçluluk ekseninde modern bilincin kırılmasını temsil eden disiplinlerarası bir okuma önerisiyle yeniden konumlandırmaktadır.

Skyfall’ı (2012) Oryantalist Perspektifle Yeniden Okumak

2026-01-23T17:04:51+03:00

Bu çalışma, yirmi üçüncü James Bond filmi olan Skyfall’un (2012) özellikle İstanbul’da geçen açılış sekansı üzerinden “Doğu”nun nasıl temsil edildiğini, Edward Said’in Oryantalizm (Şarkiyatçılık) kavramsallaştırması çerçevesinde incelemektedir. Araştırma, Türkiye’nin modernleşme ve demokratikleşme deneyimine rağmen Hollywood’un hegemonik temsil rejiminde İstanbul’un hâlâ “Doğu” kategorisi içinde konumlandırılmasını problemleştirerek, İstanbul Avrupa’nın mı Asya’nın mı bir şehridir? ve İstanbul imgesinde Doğu hangi anlamlar ve göstergeler üzerinden inşa edilmektedir? sorularına odaklanmaktadır. Metodolojik olarak nitel içerik analizi yaklaşımı benimsenmiş ve film, sahne/sekans temelli bir kodlama mantığıyla çözümlenmiştir. Bu kapsamda renk paleti ve filtre kullanımı, müzik ve ses tasarımı, mekân seçimi ve mekânsal çerçeveleme, anıtlaştırma, gündelik hayatın egzotikleştirilmesi, yerel figürlerin edilgenleştirilmesi, Batı’nın (Bond/MI6) beden ve teknoloji üzerinden yüceltilmesi ile montaj aracılığıyla “sahte coğrafya” ve mekânsal süreklilik yanılsaması gibi kategoriler analize dâhil edilmiştir. Bulgular, Skyfall’un İstanbul’u küresel bir metropolün çoğul gerçekliği içinde sunmaktan ziyade, seçmeci bir görsel-işitsel düzen aracılığıyla “tanınır” oryantalist klişelerle yeniden kurduğunu göstermektedir. Bu temsil, Doğu’yu çoğunlukla pasif tanık konumuna iterken Batı’yı fail özne olarak merkezîleştirmekte, böylece film oryantalist söylemin ikili karşıtlıklar üzerinden inşa edilen yapısını güncel sinema dili içinde yeniden üretmektedir.

Sürrealist Estetikle Kapitalist Bir Hiciv: Alejandro Jodorowsky’nin The Holy Mountain (1973) Filminin Değerlendirilmesi

2025-12-05T14:22:15+03:00

20. yüzyılın başında Andre Breton’un önderliğinde ortaya çıkan sürrealist sanat anlayışı, bilinçdışını odak noktası haline getirerek rüya, çağrışım, simgesel imgeler aracılığıyla bilinçte bastırılan arzuları sanatsal yaratımlarla dışa vurmasını savunan bir estetik sunar. Sürrealizm, modern bireyin deneyimlediği gerçekliğin krizine karşın ruhsal ve içsel yolculuğu görselleştiren bir ifade biçimi yaratmıştır. Sanatın farklı alanlarında gerçekliği yapı bozumuna uğratarak yeni bir ifade oluşturmuştur. Yakın dönemlerde gelişim gösteren kapitalist üretim-tüketim ilişkileri, bireyin arzularını ticarileştirerek anlamı tüketim ilişkilerine hapsetmiştir. Bu bağlamda toplumun turnusolü sinema; felsefi, sosyolojik, ekonomik, ideolojik, psikolojik,tüketim, medya vb. gibi farklı temsil biçimlerine olanaklı yapıdadır. Sinema bireyin iç dünyası ve dışsal sistemlerle kurduğu gerilimli ilişkiyi katmanlı şekilde temsil etme potansiyeliyle sürrealist anlatılar için önemli bir alandır. Sürrealist sinema anlayışı, sadece bir anlatı aracı değil farklı disiplinlerden beslenerek seyirciye sorgulayıcı, dönüştürücü ve düşündürücü bir deneyim sunan bir niteliktedir. Bu doğrultuda Alejandro Jodorowsky’nin The Holy Mountain(1973) filmi, önemli iki tarihsel ve kültürel dinamiği- sürrealist estetik ve kapitalist eleştiriyi bir araya getiren bir yapıya odaklanır. Bu çalışmanın amacı, Alejandro Jodorowsky’nin The HolyMountain (1973) filmi üzerinden sürrealist estetikle kapitalist hiciv temsillerini görünür kılarak nasıl bir paralellik izlediğini ele almaktır. Bu doğrultuda film nitel metin çözümlemelerindenbiri olan betimsel analiz yöntemiyle incelenecektir. Analiz kapsamında ele alınacak parametreler; 1. Görsel Estetik ve Simgesellik,2. Tematik Katmanlar. 3.Sürreal Rahatsız edicilik.

Bu çalışmada Alejandro Jodorowsky’nin The Holy Mountain (1973) filmi, sürrealist estetikle biçimlendirilmiş bir kapitalizm hicvi olarak ele alınmakta; filmdeki görsel semboller, karakter ve anlatı yapısı üzerinden toplumsal sistemlerin ‘’kutsal’’ görünen yapay temellerini sorgulayan bir katman sağlamaktadır. Film kuramsal çerçevede biçimsel olarak sürrealist geleneğe bağlı kalmakta, tematik düzlemdeyse kapitalist düzeni eleştiren bir yapı sunmaktadır.

Vazgeçmek Üzerine

2026-01-14T23:44:40+03:00

Kitap, vazgeçmenin genellikle olumsuz bir eylem olarak görülmesine karşı çıkar ve onu insan hayatının kaçınılmaz, hatta yaratıcı bir parçası olarak ele alır. Psikanalist Adam Phillips, vazgeçmeyi başarısızlık, pes etme ya da zayıflık değil; değişimin, büyümenin ve kendini yeniden kurmanın bir yolu olarak düşünmemizi önerir. Phillips’e göre insanlar yalnızca istediklerini elde edemediklerinde değil, bazen ne istediklerini fark ettiklerinde de vazgeçerler. Çocukluk hayalleri, ilişkiler, idealler ve benlik imgeleri zamanla terk edilir; bu terk edişler kişiliğimizin şekillenmesinde belirleyici rol oynar. Yazar, Freud ve Winnicott gibi psikanalistlerin fikirlerinden yola çıkarak, vazgeçmenin arzuyla, hayal kırıklığıyla ve özgürlükle olan ilişkisini inceler.